HvJ EU 12 november 2026, IEF 24016; IT 5648; IEFbe 4396; ECLI:EU:C:2026:971 (Austro-Mechana en AKM). Het Hof oordeelt dat aanbieders van onlinediensten voor het delen van content geen afzonderlijke toestemming voor reproductiehandelingen hoeven te verkrijgen wanneer deze technisch noodzakelijk zijn om door gebruikers geüploade beschermde werken aan het publiek mee te delen of beschikbaar te stellen. Aanleiding is een geschil tussen de Oostenrijkse collectieve beheerorganisaties Austro-Mechana en AKM en de Oostenrijkse toezichthouder op collectieve beheerorganisaties. Austro-Mechana beheert onder meer het reproductierecht, terwijl AKM het recht van mededeling aan het publiek en het recht van beschikbaarstelling beheert. Austro-Mechana verzocht de toezichthouder vast te stellen dat haar beheersbevoegdheid ook betrekking heeft op de digitale kopieën die op de servers van onlineplatforms worden gemaakt wanneer gebruikers beschermde content uploaden. De toezichthouder wees dit verzoek af, waarna de beheerorganisaties beroep instelden. De verwijzende Oostenrijkse rechter stelt prejudiciële vragen over de verhouding tussen het reproductierecht van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG en artikel 17 DSM-richtlijn (2019/790). Het Hof stelt vast dat de opslag van digitale kopieën op de servers van aanbieders van onlinediensten voor het delen van content een reproductiehandeling vormt in de zin van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG. De uitzondering voor tijdelijke reproductiehandelingen van artikel 5 lid 1 van die richtlijn is niet van toepassing wanneer deze kopieën langdurig of voor onbepaalde tijd worden opgeslagen, hetgeen de nationale rechter moet verifiëren. Volgens het Hof volgt echter uit de context en doelstelling van artikel 17 lid 1 DSM-richtlijn dat de toestemming die aanbieders moeten verkrijgen voor de mededeling aan het publiek of beschikbaarstelling van beschermde content ook de reproductiehandelingen omvat die technisch noodzakelijk zijn om deze handelingen mogelijk te maken. Voor dergelijke reproducties is daarom geen afzonderlijke toestemming van de rechthebbenden vereist.

HvJ EU Conclusie A-G Spielmann 12 november 2026, IEF 24015; IEFbe 4395; ECLI:EU:C:2026:974 (Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP). Advocaat-generaal Spielmann concludeert over de voorwaarden waaronder collectieve beheerorganisaties (CBO's) informatie kunnen verlangen van gebruikers van auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermde prestaties op grond van de Handhavingsrichtlijn (2004/48/EG) en de richtlijn collectief beheer (2014/26/EU). Aanleiding is een geschil tussen de Poolse collectieve beheerorganisatie Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP (SAWP) en kabeltelevisie-exploitant E., die audiovisuele werken heruitzendt. SAWP beheert naburige rechten van uitvoerende kunstenaars en verlangt informatie over de door E. heruitgezonden radio- en televisieprogramma's, de daarmee behaalde inkomsten en het aantal abonnees. Met deze informatie wil SAWP vaststellen of de door haar vertegenwoordigde uitvoerende kunstenaars aanspraak kunnen maken op schadevergoeding wegens inbreuk op hun naburige rechten of op wettelijke vergoedingen voor het gebruik van hun uitvoeringen. E. betwist dat dergelijke aanspraken bestaan en stelt dat de exploitatierechten op de uitvoeringen in de audiovisuele werken volgens het nationale recht aan de producenten toebehoren. De verwijzende Poolse rechter vraagt onder meer of een CBO informatie over mogelijk inbreukmakend gebruik kan verlangen zonder dat sprake is van een gerechtelijke procedure wegens IE-inbreuk. De advocaat-generaal overweegt dat artikel 8 lid 1 Handhavingsrichtlijn geen zelfstandig informatierecht biedt dat buiten een dergelijke procedure kan worden uitgeoefend. Een informatieverzoek kan weliswaar vóór, tijdens of na een inbreukprocedure worden ingediend, maar moet voldoende verband houden met een dergelijke procedure en gerechtvaardigd en redelijk zijn. Ook artikel 2 lid 1 Handhavingsrichtlijn staat volgens hem niet toe dat lidstaten een verdergaand nationaal informatierecht invoeren waarmee de procedurele waarborgen van artikel 8 worden omzeild. Een vrijwel onvoorwaardelijk recht op informatie zou kunnen leiden tot verkennende verzoeken (fishing expeditions) en afbreuk doen aan het evenwicht tussen de bescherming van IE-rechten en de belangen van gebruikers.

UPC CoA 12 oktober 2026, IEF 24008; IEFbe 4393; UPC-CoA-146/2026, UPC-CoA-147/2026 en UPC-CoA-148/2026 (Promosome tegen BioNTech). In deze zaak tussen Promosome en BioNTech staat de vraag centraal of een hoge werkdruk en schoolvakanties aanleiding vormen om de termijn voor het indienen van de gronden van hoger beroep te verlengen. Het geschil betreft octrooi EP 2 401 365. Promosome en The Scripps Research Institute hebben hoger beroep ingesteld tegen een beslissing van de Lokale Divisie München van 7 juli 2026 en verzoeken op grond van Rule 9.3(a) van de RoP om verlenging van de termijn voor het indienen van hun beroepsgronden met één maand, van 9 november tot 9 december 2026. Promosome en The Scripps Research Institute voeren aan dat sprake is van uitzonderlijke omstandigheden vanwege de bijzonder hoge werkdruk van hun procesvertegenwoordiger. Deze bestaat onder meer uit verschillende termijnen in andere procedures en mondelinge behandelingen die een inhoudelijke voorbereiding vereisen. Daarnaast wijzen zij erop dat de voorbereidingstermijn volledig samenvalt met de Beierse zomerschoolvakantie en gedeeltelijk met de herfstvakantie. Volgens hen zou de gevraagde verlenging geen nadelige gevolgen hebben voor een efficiënt verloop van de procedure of voor de belangen van BioNTech en Pfizer. Beide verweerdersgroepen verzetten zich tegen het verzoek en stellen dat de aangevoerde omstandigheden voorzienbaar waren en door een passende werkverdeling hadden kunnen worden opgevangen.

De Wet open overheid (Woo) moet de transparantie van het openbaar bestuur bevorderen. Voor journalisten vormt de wet een belangrijk instrument om overheidsinformatie te verkrijgen en het handelen van bestuursorganen te controleren. Maar in de praktijk blijkt de uitvoering niet altijd eenvoudig.

Bestuursorganen worden geconfronteerd met omvangrijke verzoeken, beperkte capaciteit en de noodzaak om verschillende belangen tegen elkaar af te wegen. Voor journalisten kunnen lange behandeltermijnen, gedeeltelijke openbaarmaking en juridische procedures het verkrijgen van actuele informatie bemoeilijken. Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen de uitvoerbaarheid van de Woo en het belang van een goed geïnformeerd publiek.

In hoeverre biedt de huidige wetgeving voldoende waarborgen voor effectieve journalistieke controle? Deze en andere vragen beantwoorden we tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november. Dit bespreken we in een panel met

• Elisabeth Pietermaat (Pels Rijcken)
• Tim Staal (SPOON/Investico) en
• Hester van Rossum-ten Cate (Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding) 

Vanuit hun verschillende perspectieven gaan we hierover in discussie. De middag staat onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof). Er zijn op dit moment nog enkele plekken beschikbaar. 

Ruim drie jaar na de start van het Unified Patent Court (UPC) krijgt de Europese octrooirechtspraak steeds meer vorm. Dit biedt steeds meer aanknopingspunten voor de octrooirechtelijke praktijk. 

Tijdens Actualiteiten Octrooirecht op dinsdag 8 december bespreken Bart van den Broek (rechter bij het UPC Court of Appeal) en Willem Hoyng ("Unfiltered") de belangrijkste Nederlandse octrooirechtelijke uitspraken en circa tachtig uitspraken van het UPC Court of Appeal van na 1 juli 2026.

Aan de hand van onder meer Guardant/Sophia, Fujifilm/Kodak en Emboline/Aortic bespreken zij de ontwikkelingen in de rechtspraak en de gevolgen daarvan voor de octrooirechtelijke praktijk.

Tot 15 november bestelt u deze opleiding met € 50 korting. 

De roep om strengere regels voor het gebruik van sociale media door minderjarigen neemt toe. In verschillende Europese landen wordt gesproken over minimumleeftijden en beperkingen voor toegang tot onlineplatforms. Ook op Europees niveau staat de bescherming van minderjarigen hoog op de agenda. Op 17 september 2026 presenteerde de Europese Commissie het voorstel voor de EU KIDS Act, dat onder meer voorziet in een minimumleeftijd van 15 jaar voor het zelfstandig aanmaken van een socialemedia-account.

Een minimumleeftijd voor sociale media roept verschillende juridische vragen op.

Bijvoorbeeld over hoe een toegangsverbod zich tot de vrijheid van informatie en de rechten van minderjarigen verhoud, of welke verplichtingen aan platforms kunnen worden opgelegd. Bovendien is het de vraag hoe de leeftijd van gebruikers betrouwbaar kan worden vastgesteld zonder hun privacy onevenredig aan te tasten.

Daarnaast speelt de vraag waar de grens tussen sociale media en andere mediadiensten ligt. Waarom zou het eindeloos bekijken van korte video's op een sociaal platform anders moeten worden gereguleerd dan het achter elkaar bekijken van afleveringen op een streamingdienst?

Tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november staat de regulering van mediagebruik door minderjarigen centraal in een paneldiscussie met

• Alderik Oosthoek (Commissariaat voor de Media)
• Julia van Best (Europese Commissie)
• Monique van Oers (ACM) en
• Dorien Verhulst (Brinkhof).

Het panel bespreekt de juridische en praktische gevolgen van een mogelijke minimumleeftijd, de rol van toezichthouders en de verhouding tussen kinderbescherming, privacy en de vrijheid van informatie. Dit doen ze onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof). Er zijn op dit moment nog plekken beschikbaar. 

Foto: Monique Shaw

In para. 84-92 of his recent opinion in the Like Company case Advocate General Szpunar goes along with the narrative of the AI-industry that ‘memorisation’ is ‘a glitch’, ‘incidental’ and the result of ‘overfitting’. ‘Memorisation’ is the phenomenon that generative AI systems ‘store’ or ‘copy’ works, as they are able to ‘regurgitate’ large chunks of copyrighted works or almost identical copies of such works. According to the Advocate General this phenomenon is something ‘incidental’ that can be mitigated by ‘guardrails’ , and should therefore not be considered a copyright infringement for which the AI-system is liable, as long as the operator takes ‘appropriate measures that can be expected from a reasonably diligent operator in its situation’.

Een aantrekkelijke reclamecampagne brengt consumenten naar een webshop. Maar hoe zorgt een onderneming ervoor dat ook de website zelf aan alle juridische eisen voldoet? 

Vooral zogenoemde dark patterns krijgen steeds meer aandacht. Denk aan vooraf aangevinkte opties, verborgen kosten of aftelklokken die consumenten onder druk zetten om snel een aankoop te doen. Met dergelijke technieken proberen ondernemingen het keuzegedrag van consumenten te beïnvloeden. Tijdens het Nationaal Reclamerechtcongres op 10 december bespreekt Gianna Hendriks (Osborne Clarke) wanneer ze daarmee de grens van een oneerlijke handelspraktijk overschrijden. 

Ook bij het gebruik van cookies en de inrichting van het bestelproces moeten ondernemingen rekening houden met verschillende wettelijke verplichtingen. Zo moeten ze consumenten duidelijk informeren over de totale prijs, eventuele bijkomende kosten en de voorwaarden van een overeenkomst. Daarnaast gelden specifieke regels voor het plaatsen van cookies en het verwerken van persoonsgegevens. 

Hendriks gaat in op hoe ondernemingen hun websites en webshops juridisch verantwoord kunnen inrichten. 

Ook dit jaar weer onder leiding van Ebba Hoogenraad (Hoogenraad & Haak) en Willem Leppink (Ploum). Er zijn nog plekken beschikbaar. Tot 15 november geldt € 50 vroegboekkorting.

De grenzen van de persvrijheid staan ter discussie. Minister Letschert is een procedure gestart om de erkenning van Ongehoord Nederland in te trekken. Volgens het Commissariaat voor de Media schiet de omroep structureel tekort in de naleving van wettelijke verplichtingen. Daarmee rijst de vraag onder welke omstandigheden de overheid mag ingrijpen bij een publieke omroep en hoe dit zich verhoudt tot de vrijheid van meningsuiting.

Tegelijkertijd heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verschillende nieuwsmedia beboet wegens te positieve berichtgeving over geneesmiddelen als Ozempic en Wegovy. Volgens de inspectie hadden bepaalde publicaties een wervend karakter en kwalificeerden zij daarmee als verboden publieksreclame voor receptplichtige geneesmiddelen. De maatregelen roepen vragen op over de grens tussen onafhankelijke journalistiek en geneesmiddelenreclame.

Tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november bespreekt emeritus hoogleraar mediarecht Wouter Hins deze actuele ontwikkelingen. Hij plaatst de gebeurtenissen rondom Ongehoord Nederland en de Ozempic-boetes in een breder juridisch perspectief, met aandacht voor de verhouding tussen mediatoezicht, handhaving en de uitingsvrijheid.

Het congres vindt plaats onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof) bij De Veranda in Amsterdam. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar. 

UPC CoA 13 oktober 2026, IEF 23988; IEFbe 4381; UPC-CoA-88/2026; UPC-CoA-89/2026 (Rematec tegen Europe Forestry). In deze zaak tussen Rematec en Europe Forestry staat de vraag centraal of toestemming kan worden verleend om hoger beroep in te stellen tegen een beslissing over proceskosten en de afwijzing van verzoeken tot herstel in de vorige toestand. Rematec heeft een inbreukvordering ingesteld, waarna Europe Forestry een tegenvordering tot nietigverklaring van het octrooi heeft ingediend. Nadat het CoA de inbreukvordering grotendeels had toegewezen en de tegenvordering had afgewezen, heeft Rematec aanspraak gemaakt op vergoeding van haar proceskosten. Rematec heeft alleen de termijnen voor het indienen van haar verzoeken tot vaststelling van de proceskosten niet in acht genomen. Het eerste verzoek werd meer dan een maand na de beslissing in eerste aanleg ingediend. Het tweede verzoek werd weliswaar op de laatste dag van de termijn ingediend, maar bij het CoA in plaats van bij de bevoegde Lokale Divisie. De Lokale Divisie heeft beide verzoeken afgewezen. Volgens de Lokale Divisie was onvoldoende zorgvuldigheid betracht bij de termijnbewaking en kon het indienen van een verzoek bij de verkeerde instantie niet als een verschoonbare administratieve vergissing worden aangemerkt. Rematec verzoekt vervolgens op grond van Rules 157 en 221 RoP om toestemming om hoger beroep in te stellen. Zij voert onder meer aan dat hoger beroep noodzakelijk is om een uniforme toepassing van de procedureregels van het UPC te waarborgen.