Conclusie AG HvJ 15 januari 2026, IEF 23216; IEFbe 4084; C-788/24 (Anne Frank Fonds/Anne Frank Stichting e.a.). In deze prejudiciële zaak vraagt de Hoge Raad der Nederlanden om uitleg van art. 3 lid 1 Infosoc-richtlijn (2001/29/EG) in een geschil tussen het Anne Frank Fonds en de Anne Frank Stichting, de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en de Vereniging voor Onderzoek en Ontsluiting van Historische Teksten. Verweersters publiceerden online een Nederlandstalige wetenschappelijke editie van de manuscripten van Anne Frank vanuit landen waar het auteursrecht is vervallen, terwijl bepaalde versies in Nederland nog beschermd zijn. Zij pasten “state-of-the-art” geoblocking toe, waardoor toegang vanuit Nederland wordt geblokkeerd, en hanteerden daarnaast een waarschuwings- en verklaringssysteem voor gebruikers. Het Fonds stelde dat toch sprake is van een mededeling aan het publiek in Nederland, omdat toegang via VPN mogelijk blijft. De Hoge Raad legde drie vragen voor: (1) of een online publicatie alleen een mededeling aan het publiek in een bepaald land kan zijn indien zij op dat publiek is gericht; (2) of sprake is van een mededeling aan het publiek in een beschermde lidstaat wanneer toegang slechts mogelijk is door geoblocking via VPN te omzeilen, en welke rol aanvullende maatregelen daarbij spelen; en (3) wie de mededeling verricht indien omzeiling toch tot een mededeling leidt.

Daan Breuking, 16 januari 2026.

In the summer of 2024, my colleague Kim de Bonth and I wrote an article (in Dutch) discussing the protection of AI-generated output where no human creative input was involved. We concluded that such output would not qualify for copyright protection as it lacks human creativity. This was a hot topic at the time – and remains one today. While we excluded copyright protection, we argued that design law does not require human involvement or creativity to provide protection. This suggests that AI-generated output could still benefit from design protection.

To test this theory in practice, we filed an EU design application for a fully AI-generated plate featuring Lady Justice:

Over een week is het zo ver: ons seminar Auteusrecht & Collectief Beheer in de Burcht van Berlage. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar. 

Anno 2026 is de verzoening tussen AI en auteursrecht nog ver te zoeken. In Europa en de Verenigde Staten lopen tientallen procedures die direct raken aan de vraag hoe auteursrechtelijk beschermd materiaal zich verhoudt tot de ontwikkeling en het gebruik van (generatieve) AI.

In dit overzichtsartikel brengen we de belangrijkste zaken van dit moment samen. Het doel is geen uitputtend register, maar een praktisch overzicht van de procedures die op dit moment richtinggevend zijn voor het debat over AI en auteursrecht. Voor zover beschikbaar verwijzen we per uitspraak naar uitgebreidere analyses, zodat u zich verder kunt verdiepen.

De zaken zijn gegroepeerd per jurisdictie (Europa versus Amerika) en vervolgens geordend naar de centrale rechtsvragen die in de rechtspraak terugkeren.

We zullen dit overzicht in de loop van het jaar zo veel mogelijk blijven updaten, zodat u altijd op de hoogte blijft van de laatste stand van zaken.

BenGH 26 november, IEF 23204; IEFbe 4081; C 2024/03 (Eiffel World tegen verweerster). Het Benelux-Gerechtshof vernietigt het besluit van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) waarbij het Benelux-woordmerk EIFFEL van Eiffel World was doorgehaald wegens vermeende kwade trouw en misleiding. Het Hof stelt voorop dat kwade trouw bij merkaanvraag slechts kan worden aangenomen wanneer uit objectieve en samenhangende omstandigheden blijkt dat het merk is aangevraagd met een oneerlijk oogmerk, zoals het schaden van derden of het verkrijgen van een exclusief recht buiten de normale merkrechtelijke functies. Dat Eiffel World en haar bestuurder Philippe Coupérie-Eiffel bekend waren met de Association des descendants de Gustave Eiffel (ADGE) en eerdere geschillen over de naam Eiffel, is daarvoor onvoldoende. Naar Benelux-recht bestaat geen vereiste van voorafgaande toestemming van een familievereniging voor het deponeren van een achternaam als merk, en verplichtingen die Philippe Coupérie-Eiffel in het verleden jegens ADGE is aangegaan binden Eiffel World niet. Ook het gestelde niet-gebruik van het merk vormt op zichzelf geen bewijs van kwade trouw.

Hof van Justitie EU 18 december 2025, IEF23200; IEFbe 4079; ECLI:EU:C:2025:983 (Deity Shoes tegen Mundorama Confort, S.L., Stay Design, S.L.). In dit modelrechtelijke geschil heeft Deity Shoes een vordering ingesteld tegen Mondurama Confort en Stay Design wegens vermeende inbreuk op ingeschreven en niet-ingeschreven gemeenschapsmodellen voor schoenmodellen. Mondurama Confort en Stay Design hebben hiertegen een reconventionele vordering in tot nietigverklaring ingesteld. Zij stellen dat de modellen van Deity Shoes niet voldoen aan de voorwaarden inzake nieuwheid en eigen karakter, omdat Deity Shoes zich slechts zou beperken tot de verkoop van producten die worden aangeboden door Chinese leveranciers. De Juzgado de lo Mercantil nr. 1 te Alicante heeft het Hof van Justitie verzocht om uitleg van de artikelen 4 tot en met 6 en 14 van Verordening (EG) nr. 6/2002, in het bijzonder over de voorwaarden voor modelrechtelijke bescherming.

Voor het eerst in de geschiedenis zal tijdens het ALAI Congres 2026, dat plaatsvindt van 17-19 juni in Den Haag, ook het Next Generation Event plaatshebben. Dit neven-evenement is gericht op beginnende auteursrechtprofessionals en onderzoekers (binnen vijf jaar na onvoorwaardelijke toelating tot de balie of promotie), maar staat ook open voor geëngageerde masterstudenten. De thematiek van het evenement sluit aan bij die van het hoofdcongres, dat dit jaar in het teken staat van auteursrecht en vrijheid van meningsuiting in het tijdperk van algoritmen. 

Tijdens het Next Gen Event zullen de deelnemers zich verdelen over twee interactieve denktanks die gericht zijn op:

• Menselijke creativiteit vs. generatieve AI, onder leiding van prof. Carys Craig (Osgoode Hall Law School); en
• Auteursrecht en afgeleide creativiteit, onder leiding van dr. Peter Teunissen (Radboud University).

Het biedt deelnemers de mogelijkheid om:

• Perspectieven en ideeën uit te wisselen binnen een internationale groep van collega's;
• Actief bij te dragen aan de inhoud van de congresbundel en output die ook zal worden meegenomen in het hoofdcongres;
• Duurzame professionele contacten op te bouwen binnen het wereldwijde ALAI-netwerk.

Het Next Gen Event is een unieke kans om bij te dragen aan de toekomstige discussie over auteursrecht en vrijheid van meningsuiting. Deelname is inbegrepen in het ALAI-congresgeld. Aparte registratie is evenwel noodzakelijk. 

Meer informatie vind je op: https://alai2026.org/#nextgen. 

 Datum: 17 juni 2026, 13:00-18:00 uur.
 Locatie: Den Haag, Nederland

Conclusie AG HvJ EU 27 november 2025; IEF 23190; IEFbe 4076; ECLI:EU:C:2025:930 (Fauré Le Page Maroquinier SAS, Fauré Le Page Paris SAS tegen Goyard ST-Honoré SAS). Advocaat-generaal Emiliou bespreekt of twee Franse (woord/beeld)merken van Fauré Le Page Paris met het jaartal “1717” nietig moeten worden verklaard als misleidend onder artikel 3 lid 1 onder g van Richtlijn 2008/95 (weigering/nietigheid bij misleidende merken). Goyard betoogt dat “1717” consumenten doet geloven dat Fauré Le Page als onderneming al sinds 1717 bestaat en dat de luxe lederwaren daardoor een eeuwenoud vakmanschap, kwaliteit en prestige hebben, terwijl de huidige vennootschappen pas in 2009/2011 zijn opgericht. In Frankrijk zijn hierover verschillende uitspraken gedaan; na cassatie oordeelde de rechter in hoger beroep in 2021 dat “Paris 1717” bij het publiek een indruk van historische continuïteit kan wekken en dat dit bij luxegoederen relevant is. De Cour de cassation vraagt daarom of een (mogelijk fictief) jaartal in een merk kan volstaan voor “werkelijke misleiding of een voldoende ernstig risico van misleiding” en of misleiding ook kan gaan over info over de merkhouder die de productperceptie beïnvloedt.

Gerecht EU 10 december 2025, IEF 23186; IEFbe 4074; ECLI:EU:T:2025:1093 (V4 Holding, a.s. tegen EUIPO en V4 Financial Partners, SA). V4 Holding (Slowakije) vroeg EUIPO om het Uniemerk “V4 Financial Partners” (figuurmerk) ongeldig te verklaren. Volgens V4 Holding was er verwarringsgevaar met haar eerdere Slowaakse figuurmerk “V4” (voor diensten in klassen 35 en 36) en daarnaast met een niet-ingeschreven teken “V4” dat zij in Slowakije zou gebruiken. De Cancellation Division verklaarde het Uniemerk in 2022 volledig nietig op basis van art. 60(1)(a) jo. 8(1)(b) UMVo (relatieve nietigheidsgrond: verwarringsgevaar), en keek daarbij alleen naar het Slowaakse merk (proces-economie). V4 Financial Partners ging in beroep: de Board of Appeal gaf haar gelijk en verwees de zaak terug naar de Cancellation Division. V4 Holding stapte daarop naar het Gerecht. EUIPO wierp eerst nog op dat de advocaat van V4 Holding mogelijk niet onafhankelijk was (vermeende banden met de V4-groep), maar het Gerecht verwerpt dat: er is geen bewijs van een arbeidsrelatie of van banden die de onafhankelijkheid “manifest” aantasten.

Conclusie AG HvJ EU 10 juli 2025, IEF 23193; IEFbe 4077; ECLI:EU:C:2025:552 (Meta Platforms Ireland Limited tegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni). In deze prejudiciële zaak vraagt de Italiaanse bestuursrechter (TAR Lazio) of de Italiaanse implementatie van artikel 15 DSM-richtlijn (richtlijn (EU) 2019/790) verenigbaar is met het Unierecht. Italië heeft in art. 43-bis van de auteurswet en in een AGCOM-besluit een stelsel ingevoerd waarbij persuitgevers voor het onlinegebruik van perspublicaties door aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij (zoals Meta/Facebook) een “billijke vergoeding” kunnen bedingen, met daarbij (i) onderhandelingsplichten voor platforms, (ii) informatieverplichtingen om de economische waarde te kunnen bepalen, en (iii) een verbod om tijdens onderhandelingen de zichtbaarheid van uitgeverscontent te beperken. Verder krijgt AGCOM bevoegdheden om criteria voor de vergoeding vast te stellen, toezicht te houden, sancties op te leggen en als partijen geen akkoord bereiken (al dan niet ambtshalve) een bedrag vast te stellen. Meta stelt dat dit artikel 15 DSM doorkruist (dat exclusieve rechten zou geven, niet een vergoedingsrecht) en bovendien onevenredig ingrijpt in de vrijheid van ondernemerschap (art. 16 Handvest) en de contractvrijheid.