Gerecht EU 21 oktober 2026, IEF 24020; IEFbe 4397; ECLI:EU:T:2026:690 (Novavax tegen EUIPO, Brill International). In deze zaak tussen Novavax en EUIPO, met Brill International als interveniënte, staat de vraag centraal of het aangevraagde Uniewoordmerk MATRIX-A verwarringsgevaar oplevert met het oudere Uniebeeldmerk MATRIX OCULAR. Novavax heeft het merk MATRIX-A aangevraagd voor adjuvantia in klasse 5. Brill International heeft hiertegen oppositie ingesteld op basis van haar oudere merk MATRIX OCULAR, dat is ingeschreven voor oogheelkundige preparaten en farmaceutische producten voor oogheelkundig gebruik. De oppositieafdeling heeft de oppositie toegewezen, waarna de kamer van beroep van EUIPO heeft geoordeeld dat sprake is van verwarringsgevaar in de zin van artikel 8 lid 1 onder b UMVo. Novavax betoogt dat de betrokken waren wezenlijk verschillen. Volgens haar worden de adjuvantia uitsluitend gebruikt om de immuunrespons op vaccins te versterken en zijn deze bestemd voor een gespecialiseerd professioneel publiek. Het Gerecht volgt dit betoog niet. De door Novavax ingediende beperking van de warenomschrijving is door de kamer van beroep afgewezen en Novavax heeft deze afwijzing niet bestreden. Voor de beoordeling van het verwarringsgevaar moet daarom worden uitgegaan van de oorspronkelijke, ruimere warenomschrijving 'adjuvantia'. Het daadwerkelijke gebruik van het merk voor specifieke vaccinbestanddelen is daarbij niet relevant.

UPC CoA 12 oktober 2026, IEF 24009; IEFbe 4394; UPC-CoA-312/2025 (Fujifilm tegen Kodak). In deze zaak tussen Fujifilm en Kodak staat de vraag centraal of Kodak een week extra krijgt om schriftelijk te reageren op een verzoek tot heropening van de procedure (rehearing) van Fujifilm. De procedure heeft betrekking op octrooi EP 3 511 174. Kodak verzoekt op 8 oktober 2026 om verlenging van de reactietermijn van 16 oktober tot 23 oktober 2026. Daarbij voert Kodak aan dat Fujifilm met de verlenging heeft ingestemd en overlegt zij de relevante e-mailcorrespondentie. Het UPC CoA overweegt dat de rechter op grond van Rule 9.3(a) van de RoP een procesrechtelijke termijn kan verlengen op gemotiveerd verzoek van een partij. Bij de beoordeling moeten alle omstandigheden worden meegewogen, in het bijzonder de gevolgen van de verlenging voor een eerlijk en efficiënt verloop van de procedure en de rechten van verdediging van de wederpartij.

HvJ EU 12 november 2026, IEF 24016; IT 5648; IEFbe 4396; ECLI:EU:C:2026:971 (Austro-Mechana en AKM). Het Hof oordeelt dat aanbieders van onlinediensten voor het delen van content geen afzonderlijke toestemming voor reproductiehandelingen hoeven te verkrijgen wanneer deze technisch noodzakelijk zijn om door gebruikers geüploade beschermde werken aan het publiek mee te delen of beschikbaar te stellen. Aanleiding is een geschil tussen de Oostenrijkse collectieve beheerorganisaties Austro-Mechana en AKM en de Oostenrijkse toezichthouder op collectieve beheerorganisaties. Austro-Mechana beheert onder meer het reproductierecht, terwijl AKM het recht van mededeling aan het publiek en het recht van beschikbaarstelling beheert. Austro-Mechana verzocht de toezichthouder vast te stellen dat haar beheersbevoegdheid ook betrekking heeft op de digitale kopieën die op de servers van onlineplatforms worden gemaakt wanneer gebruikers beschermde content uploaden. De toezichthouder wees dit verzoek af, waarna de beheerorganisaties beroep instelden. De verwijzende Oostenrijkse rechter stelt prejudiciële vragen over de verhouding tussen het reproductierecht van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG en artikel 17 DSM-richtlijn (2019/790). Het Hof stelt vast dat de opslag van digitale kopieën op de servers van aanbieders van onlinediensten voor het delen van content een reproductiehandeling vormt in de zin van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG. De uitzondering voor tijdelijke reproductiehandelingen van artikel 5 lid 1 van die richtlijn is niet van toepassing wanneer deze kopieën langdurig of voor onbepaalde tijd worden opgeslagen, hetgeen de nationale rechter moet verifiëren. Volgens het Hof volgt echter uit de context en doelstelling van artikel 17 lid 1 DSM-richtlijn dat de toestemming die aanbieders moeten verkrijgen voor de mededeling aan het publiek of beschikbaarstelling van beschermde content ook de reproductiehandelingen omvat die technisch noodzakelijk zijn om deze handelingen mogelijk te maken. Voor dergelijke reproducties is daarom geen afzonderlijke toestemming van de rechthebbenden vereist.

HvJ EU Conclusie A-G Spielmann 12 november 2026, IEF 24015; IEFbe 4395; ECLI:EU:C:2026:974 (Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP). Advocaat-generaal Spielmann concludeert over de voorwaarden waaronder collectieve beheerorganisaties (CBO's) informatie kunnen verlangen van gebruikers van auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermde prestaties op grond van de Handhavingsrichtlijn (2004/48/EG) en de richtlijn collectief beheer (2014/26/EU). Aanleiding is een geschil tussen de Poolse collectieve beheerorganisatie Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP (SAWP) en kabeltelevisie-exploitant E., die audiovisuele werken heruitzendt. SAWP beheert naburige rechten van uitvoerende kunstenaars en verlangt informatie over de door E. heruitgezonden radio- en televisieprogramma's, de daarmee behaalde inkomsten en het aantal abonnees. Met deze informatie wil SAWP vaststellen of de door haar vertegenwoordigde uitvoerende kunstenaars aanspraak kunnen maken op schadevergoeding wegens inbreuk op hun naburige rechten of op wettelijke vergoedingen voor het gebruik van hun uitvoeringen. E. betwist dat dergelijke aanspraken bestaan en stelt dat de exploitatierechten op de uitvoeringen in de audiovisuele werken volgens het nationale recht aan de producenten toebehoren. De verwijzende Poolse rechter vraagt onder meer of een CBO informatie over mogelijk inbreukmakend gebruik kan verlangen zonder dat sprake is van een gerechtelijke procedure wegens IE-inbreuk. De advocaat-generaal overweegt dat artikel 8 lid 1 Handhavingsrichtlijn geen zelfstandig informatierecht biedt dat buiten een dergelijke procedure kan worden uitgeoefend. Een informatieverzoek kan weliswaar vóór, tijdens of na een inbreukprocedure worden ingediend, maar moet voldoende verband houden met een dergelijke procedure en gerechtvaardigd en redelijk zijn. Ook artikel 2 lid 1 Handhavingsrichtlijn staat volgens hem niet toe dat lidstaten een verdergaand nationaal informatierecht invoeren waarmee de procedurele waarborgen van artikel 8 worden omzeild. Een vrijwel onvoorwaardelijk recht op informatie zou kunnen leiden tot verkennende verzoeken (fishing expeditions) en afbreuk doen aan het evenwicht tussen de bescherming van IE-rechten en de belangen van gebruikers.

UPC CoA 12 oktober 2026, IEF 24008; IEFbe 4393; UPC-CoA-146/2026, UPC-CoA-147/2026 en UPC-CoA-148/2026 (Promosome tegen BioNTech). In deze zaak tussen Promosome en BioNTech staat de vraag centraal of een hoge werkdruk en schoolvakanties aanleiding vormen om de termijn voor het indienen van de gronden van hoger beroep te verlengen. Het geschil betreft octrooi EP 2 401 365. Promosome en The Scripps Research Institute hebben hoger beroep ingesteld tegen een beslissing van de Lokale Divisie München van 7 juli 2026 en verzoeken op grond van Rule 9.3(a) van de RoP om verlenging van de termijn voor het indienen van hun beroepsgronden met één maand, van 9 november tot 9 december 2026. Promosome en The Scripps Research Institute voeren aan dat sprake is van uitzonderlijke omstandigheden vanwege de bijzonder hoge werkdruk van hun procesvertegenwoordiger. Deze bestaat onder meer uit verschillende termijnen in andere procedures en mondelinge behandelingen die een inhoudelijke voorbereiding vereisen. Daarnaast wijzen zij erop dat de voorbereidingstermijn volledig samenvalt met de Beierse zomerschoolvakantie en gedeeltelijk met de herfstvakantie. Volgens hen zou de gevraagde verlenging geen nadelige gevolgen hebben voor een efficiënt verloop van de procedure of voor de belangen van BioNTech en Pfizer. Beide verweerdersgroepen verzetten zich tegen het verzoek en stellen dat de aangevoerde omstandigheden voorzienbaar waren en door een passende werkverdeling hadden kunnen worden opgevangen.

De Wet open overheid (Woo) moet de transparantie van het openbaar bestuur bevorderen. Voor journalisten vormt de wet een belangrijk instrument om overheidsinformatie te verkrijgen en het handelen van bestuursorganen te controleren. Maar in de praktijk blijkt de uitvoering niet altijd eenvoudig.

Bestuursorganen worden geconfronteerd met omvangrijke verzoeken, beperkte capaciteit en de noodzaak om verschillende belangen tegen elkaar af te wegen. Voor journalisten kunnen lange behandeltermijnen, gedeeltelijke openbaarmaking en juridische procedures het verkrijgen van actuele informatie bemoeilijken. Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen de uitvoerbaarheid van de Woo en het belang van een goed geïnformeerd publiek.

In hoeverre biedt de huidige wetgeving voldoende waarborgen voor effectieve journalistieke controle? Deze en andere vragen beantwoorden we tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november. Dit bespreken we in een panel met

• Elisabeth Pietermaat (Pels Rijcken)
• Tim Staal (SPOON/Investico) en
• Hester van Rossum-ten Cate (Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding) 

Vanuit hun verschillende perspectieven gaan we hierover in discussie. De middag staat onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof). Er zijn op dit moment nog enkele plekken beschikbaar. 

Ruim drie jaar na de start van het Unified Patent Court (UPC) krijgt de Europese octrooirechtspraak steeds meer vorm. Dit biedt steeds meer aanknopingspunten voor de octrooirechtelijke praktijk. 

Tijdens Actualiteiten Octrooirecht op dinsdag 8 december bespreken Bart van den Broek (rechter bij het UPC Court of Appeal) en Willem Hoyng ("Unfiltered") de belangrijkste Nederlandse octrooirechtelijke uitspraken en circa tachtig uitspraken van het UPC Court of Appeal van na 1 juli 2026.

Aan de hand van onder meer Guardant/Sophia, Fujifilm/Kodak en Emboline/Aortic bespreken zij de ontwikkelingen in de rechtspraak en de gevolgen daarvan voor de octrooirechtelijke praktijk.

Tot 15 november bestelt u deze opleiding met € 50 korting. 

De roep om strengere regels voor het gebruik van sociale media door minderjarigen neemt toe. In verschillende Europese landen wordt gesproken over minimumleeftijden en beperkingen voor toegang tot onlineplatforms. Ook op Europees niveau staat de bescherming van minderjarigen hoog op de agenda. Op 17 september 2026 presenteerde de Europese Commissie het voorstel voor de EU KIDS Act, dat onder meer voorziet in een minimumleeftijd van 15 jaar voor het zelfstandig aanmaken van een socialemedia-account.

Een minimumleeftijd voor sociale media roept verschillende juridische vragen op.

Bijvoorbeeld over hoe een toegangsverbod zich tot de vrijheid van informatie en de rechten van minderjarigen verhoud, of welke verplichtingen aan platforms kunnen worden opgelegd. Bovendien is het de vraag hoe de leeftijd van gebruikers betrouwbaar kan worden vastgesteld zonder hun privacy onevenredig aan te tasten.

Daarnaast speelt de vraag waar de grens tussen sociale media en andere mediadiensten ligt. Waarom zou het eindeloos bekijken van korte video's op een sociaal platform anders moeten worden gereguleerd dan het achter elkaar bekijken van afleveringen op een streamingdienst?

Tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november staat de regulering van mediagebruik door minderjarigen centraal in een paneldiscussie met

• Alderik Oosthoek (Commissariaat voor de Media)
• Julia van Best (Europese Commissie)
• Monique van Oers (ACM) en
• Dorien Verhulst (Brinkhof).

Het panel bespreekt de juridische en praktische gevolgen van een mogelijke minimumleeftijd, de rol van toezichthouders en de verhouding tussen kinderbescherming, privacy en de vrijheid van informatie. Dit doen ze onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof). Er zijn op dit moment nog plekken beschikbaar. 

Foto: Monique Shaw

In para. 84-92 of his recent opinion in the Like Company case Advocate General Szpunar goes along with the narrative of the AI-industry that ‘memorisation’ is ‘a glitch’, ‘incidental’ and the result of ‘overfitting’. ‘Memorisation’ is the phenomenon that generative AI systems ‘store’ or ‘copy’ works, as they are able to ‘regurgitate’ large chunks of copyrighted works or almost identical copies of such works. According to the Advocate General this phenomenon is something ‘incidental’ that can be mitigated by ‘guardrails’ , and should therefore not be considered a copyright infringement for which the AI-system is liable, as long as the operator takes ‘appropriate measures that can be expected from a reasonably diligent operator in its situation’.

Een aantrekkelijke reclamecampagne brengt consumenten naar een webshop. Maar hoe zorgt een onderneming ervoor dat ook de website zelf aan alle juridische eisen voldoet? 

Vooral zogenoemde dark patterns krijgen steeds meer aandacht. Denk aan vooraf aangevinkte opties, verborgen kosten of aftelklokken die consumenten onder druk zetten om snel een aankoop te doen. Met dergelijke technieken proberen ondernemingen het keuzegedrag van consumenten te beïnvloeden. Tijdens het Nationaal Reclamerechtcongres op 10 december bespreekt Gianna Hendriks (Osborne Clarke) wanneer ze daarmee de grens van een oneerlijke handelspraktijk overschrijden. 

Ook bij het gebruik van cookies en de inrichting van het bestelproces moeten ondernemingen rekening houden met verschillende wettelijke verplichtingen. Zo moeten ze consumenten duidelijk informeren over de totale prijs, eventuele bijkomende kosten en de voorwaarden van een overeenkomst. Daarnaast gelden specifieke regels voor het plaatsen van cookies en het verwerken van persoonsgegevens. 

Hendriks gaat in op hoe ondernemingen hun websites en webshops juridisch verantwoord kunnen inrichten. 

Ook dit jaar weer onder leiding van Ebba Hoogenraad (Hoogenraad & Haak) en Willem Leppink (Ploum). Er zijn nog plekken beschikbaar. Tot 15 november geldt € 50 vroegboekkorting.